Styczeń 2026 roku przynosi polskim przedsiębiorcom szereg istotnych zmian w rozliczeniach z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych.Poniżej przedstawiamy najważniejsze aspekty reformy, które wchodzą w życie z początkiem nowego roku.
Skokowy wzrost składek społecznych dla przedsiębiorców
Głównym czynnikiem napędzającym wzrost obciążeń jest prognozowane przeciętne wynagrodzenie, które w 2026 roku wynosi 9420 zł. Ponieważ podstawa „dużego ZUS-u” to 60% tej kwoty, przedsiębiorcy muszą przygotować się na wyższe przelewy. Suma składek społecznych (emerytalna, rentowa, chorobowa, wypadkowa oraz Fundusz Pracy) wzrasta o ponad 150 zł miesięcznie w porównaniu do roku ubiegłego, osiągając poziom około 1927 zł.
Dla firm operujących na mniejszą skalę, opłacających składki preferencyjne (30% minimalnego wynagrodzenia), obciążenie również idzie w górę. Wraz ze wzrostem płacy minimalnej do poziomu 4806 zł, preferencyjny ZUS wyniesie około 456 zł miesięcznie. To sygnał dla właścicieli nowych firm, by zweryfikować swoje budżety na nadchodzące miesiące.
Koniec okresu przejściowego dla składki zdrowotnej
Od 1 stycznia 2026 roku przestaje obowiązywać mechanizm przejściowy, który pozwalał utrzymywać minimalną podstawę składki zdrowotnej na poziomie 75% minimalnego wynagrodzenia. Obecnie podstawą staje się pełne 100% płacy minimalnej.
W praktyce oznacza to, że minimalna składka zdrowotna wzrasta z około 315 zł do 432,54 zł. Jest to wzrost o blisko 37%, który dotknie każdego przedsiębiorcę, niezależnie od tego, czy wykazuje on dochód, czy stratę. Zmiana ta jest szczególnie odczuwalna dla osób rozliczających się na skali podatkowej oraz podatku liniowym, gdzie składka ta jest bezpośrednio powiązana z wynagrodzeniem minimalnym jako progiem dolnym.
Mały ZUS Plus – korzystne zmiany w karencji
W gąszczu podwyżek pojawia się jedna pozytywna wiadomość dla najmniejszych podmiotów. Od stycznia 2026 roku wchodzą w życie przepisy deregulacyjne, które skracają okres karencji dla ulgi Mały ZUS Plus. Do tej pory przedsiębiorca po 36 miesiącach korzystania z ulgi musiał „odczekać” kolejne 36 miesięcy na pełnych składkach.
Nowe przepisy skracają ten czas do 24 miesięcy. Oznacza to, że osoby, które zakończyły korzystanie z Małego ZUS Plus dwa lata temu, mogą już w 2026 roku złożyć wniosek o powrót do niższych składek uzależnionych od dochodu. Należy jednak pamiętać o restrykcyjnym terminie zgłoszeń – w większości przypadków czas na poinformowanie ZUS o przejściu na tę ulgę mija z końcem stycznia.
Nowy limit trzydziestokrotności
Dla najlepiej zarabiających specjalistów oraz pracodawców zatrudniających kadrę zarządzającą, ważną informacją jest nowy limit rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. W 2026 roku wynosi on 282 600 zł. Dopiero po przekroczeniu tej kwoty w skali roku, składki te przestają być pobierane, co skutkuje wyższym wynagrodzeniem netto dla pracownika w końcówce roku, ale też wyższymi kosztami całkowitymi dla firmy przez większą część roku.
Podsumowanie
Rok 2026 wymaga od właścicieli firm dużej dyscypliny finansowej. Łączne obciążenia (składki społeczne + minimalna zdrowotna) dla osoby na dużym ZUS przekraczają już barierę 2350 zł miesięcznie. To moment, w którym warto przeanalizować rentowność obecnej formy opodatkowania, gdyż różnice w sposobie wyliczania składki zdrowotnej między ryczałtem a skalą stają się coraz bardziej istotne dla wyniku netto przedsiębiorstwa.