Od kilku lat Ministerstwo Finansów sukcesywnie rozszerza obowiązek raportowania danych księgowych w formie Jednolitych Plików Kontrolnych. Po JPK_VAT przyszedł czas na podatki dochodowe – kolejnym ważnym momentem będzie 1 stycznia 2027 r., gdy obowiązek obejmie kolejną grupę podatników CIT i PIT prowadzących księgi rachunkowe. Dla wielu z nich będzie to też pierwszy rok przygotowania ewidencji środków trwałych w strukturze JPK_ST_KR.
Choć pliki trafią do urzędu dopiero po zakończeniu roku podatkowego, warto zacząć przygotowania już teraz – zwłaszcza że w 2026 r. zmienił się też sam termin ich składania.
Czym są JPK_CIT i JPK_PIT?
To nowe obowiązki raportowe w podatkach dochodowych. Ich celem jest przekazanie fiskusowi danych z ksiąg rachunkowych oraz ewidencji majątku w jednym, elektronicznym formacie – bez konieczności prowadzenia tradycyjnych kontroli. W praktyce przedsiębiorcy przekazują dane z ksiąg rachunkowych (struktura JPK_KR_PD) oraz informacje o środkach trwałych i wartościach niematerialnych i prawnych (struktura JPK_ST_KR). Pełny opis obu struktur publikuje Ministerstwo Finansów.
Kogo obejmie Etap III od 2027 r.?
Od 1 stycznia 2027 r. nowy obowiązek obejmie przede wszystkim:
- pozostałych podatników CIT prowadzących księgi rachunkowe,
- spółki niebędące osobami prawnymi prowadzące księgi rachunkowe,
- podatników PIT na pełnych księgach, nieobjętych wcześniejszymi etapami – w tym firmy rozliczające VAT kwartalnie.
Dla tej grupy pierwsze raportowanie obejmie dane za 2027 r. Warto pamiętać, że latem 2026 r. wydłużono termin składania plików JPK w podatkach dochodowych – firmy będą miały na to czas do końca lipca roku następnego, a nie do marca czy kwietnia, jak przewidywano wcześniej. W praktyce oznacza to, że pierwsze pliki za 2027 r. trzeba będzie złożyć do końca lipca 2028 r. Więcej o innych zmianach czekających firmy w tym okresie pisaliśmy w artykule „PIT i CIT 2027 – zmiany w podatkach dla biznesu”.
Dlaczego JPK_ST_KR to nowość dla wielu firm
Wiele przedsiębiorstw prowadzi ewidencję środków trwałych w arkuszach kalkulacyjnych lub prostych zestawieniach pomocniczych – w przypadku JPK_ST_KR to może się okazać niewystarczające. Nowa struktura wymaga szczegółowych danych o każdym składniku majątku: wartości początkowej, dacie przyjęcia do używania, metodzie amortyzacji, wysokości odpisów, a także zmianach wartości czy likwidacji środka trwałego. Wszystko musi być spójne z księgami i deklaracjami podatkowymi.
Co ważne, największe firmy z pierwszego etapu wdrożenia miały chwilę wytchnienia i mogły pominąć tę strukturę w pierwszym roku raportowania. Firmy z Etapu III takiej ulgi nie dostały – dla nich JPK_ST_KR będzie obowiązkowy od razu.
Jak się przygotować
Choć termin wydaje się odległy, uporządkowanie danych zwykle zajmuje wiele miesięcy. Warto już teraz sprawdzić:
- plan kont i sposób oznaczania zapisów księgowych,
- kompletność ewidencji środków trwałych i poprawność danych o amortyzacji,
- zgodność informacji między systemem księgowym a modułem środków trwałych,
- możliwości używanego programu finansowo-księgowego w zakresie generowania nowych struktur JPK.
Największym wyzwaniem rzadko jest samo wygenerowanie pliku – zwykle problemem jest jakość danych: niekompletna ewidencja majątku, rozbieżności między księgami a ewidencją, ręcznie prowadzone zestawienia poza systemem albo niejednolity plan kont. Dlatego samo zaktualizowanie programu księgowego nie wystarczy – kluczowe jest prowadzenie ksiąg i ewidencji poprawnie przez cały rok, a nie dopiero na etapie generowania pliku.
Najczęstsze pytania
Kogo obejmie Etap III JPK_CIT i JPK_PIT? Pozostałych podatników CIT, spółki niebędące osobami prawnymi oraz podatników PIT na pełnych księgach nieobjętych wcześniejszymi etapami – w tym rozliczających VAT kwartalnie.
Do kiedy trzeba złożyć pierwszy plik za 2027 r.? Do końca lipca 2028 r. – termin wydłużono latem 2026 r., wcześniej obowiązywał do marca (CIT) lub kwietnia (PIT).
Czy JPK_ST_KR będzie dla tych firm nowością? Tak. W przeciwieństwie do największych podatników z pierwszego etapu, firmy z Etapu III nie mają żadnej ulgi i muszą przekazać tę strukturę już za pierwszy rok raportowania.
Podsumowanie
Etap III wdrażania JPK_CIT i JPK_PIT, który zacznie się 1 stycznia 2027 r., obejmie kolejną grupę firm prowadzących księgi rachunkowe – dla wielu z nich będzie to też pierwszy rok raportowania JPK_ST_KR. Choć na złożenie pierwszych plików jest czas do lipca 2028 r., przygotowania – zwłaszcza porządki w ewidencji środków trwałych i planie kont – warto zacząć już teraz, by uniknąć problemów przy pierwszym raportowaniu.